18.018 Kaarten zoeken met kaarten

2010-09-01T11:46:00.002+02:00

Lang, lang geleden, op 9 december 2009, schreef ik al over georefereren van kaarten. Hierbij werd een georefereer-programma gebruikt dat ontwikkeld is door Klokan Petr Přidal. De post eindigde ik met de alinea:

Daarmee is de helft van het werk voor deze kaart gedaan: van de kaart is de geo-informatie bekend. Nu moet er alleen nog een zoekapplicatie worden gemaakt waarbij de geo-informatie kan worden gebruikt om de kaarten terug te vinden. En dan het liefst nog slim ook: wanneer ik op zoek ben naar een kaart van de binnenstad van Den Haag wil ik 't liefst geen kaart van heel West-Europa als resultaat krijgen [...].

En wat wil nu het geval: vandaag gaat een demosite de lucht in van de Zwitserse Electronische Bibliotheek. Deze Kartenportal geeft een uitstekend voorbeeld van waar je gegeorefereerde (of gegeolokaliseerde *) kaarten voor kunt gebruiken: het zoeken naar kaarten door middel van kaarten.

Hoe werkt het? In de linkerkolom zie je Google Maps. Op deze kaart kun je navigeren naar het gebied waarover je kaarten wilt vinden. Eronder kun je nog verfijningen aangeven, zoals periode, woorden in de beschrijving of schaal. De rechterkolom bevat het actuele resultaat van de kaarten die overlap vertonen met (een deel van) het gekozen gebied en verfijningen. En dus, wanneer je de kaart verschuift of in- of uitzoomt verandert de lijst resultaten mee. Wanneer je met de muis één van de zoekresultaten aanwijst, zie je op de grote kaart links een rood vak dat aangeeft welk gebied precies door de kaart wordt bedekt.

Voor mij een uitstekend voorbeeld van het nut van georefereren. Ongeacht hoe of in welke taal de kaart door de cartograaf, archivaris of beeldbankmedewerker is beschreven, ongeacht welke namen de steden, dorpen en gebieden hebben gehad, je kunt de kaart simpel terugvinden door naar het gewenste gebied te gaan.

*) Het verschil tussen georefereren en geolokaliseren is de nauwkeurigheid van de geo-informatie. Bij geolokaliseren wordt alleen de buitenkant van het gebied op de kaart vastgelegd. Eventuele afwijkingen van de kaart ten opzichte van de huidige wereldkaart, bijvoorbeeld doordat de cartograaf op sommige plekken wat minder nauwkeurig was met de gebruikte schaal, worden niet aangegeven. Bij echt georefereren wordt wel nauwkeurig over de hele kaart aangegeven welke 'ground control points' op de kaart overeenkomen met de wereldkaart, en kan de scan bij het presenteren op delen worden samengeperst of uitgerekt. Maar in de praktijk wordt het woord georefereren voor beide gebruikt.

Genealogische krenten in de genealogische pap

2010-07-18T23:48:00.008+02:00

Mijn opa en oma van moeders kant heb ik nooit gekend. Sterker nog, tot zo'n 10 jaar geleden kende ik aan die kant van de familie alleen één oom, een oudere broer van mijn moeder die in de jaren 50 naar Australië is verhuisd met vrouw en kind. Pas in ruwweg de afgelopen 10 jaar is daar een klein beetje verandering in gekomen, en ken ik nog twee zussen van mijn moeder.

Juist dan is het leuk om bij genealogisch onderzoek de spreekwoordelijke krenten in de pap te vinden. En het wordt nog specialer wanneer die krenten jou vinden.

Twee weken terug valt er een e-mail in de mailbox, van iemand die net als ik zoekt naar de voorouders van de uit Emden afkomstige Georg Tapernon. En die iemand, Jacob geheten, is de zoon van de zus van mijn oma. Mijn 'neef 1-maal verwijderd', als ik TNG mag geloven. En mijn eenmaal verwijderde neef blijkt in het bezit van foto's en verhalen, ook over mijn opa en oma (zijn oom en tante) en zelfs foto's van mijn overgrootouders Leendert Schuil en Doetje Nauta.

Leendert Schuil

Doetje Nauta

Toen hij van mij hoorde dat ik eigenlijk maar heel weinig over de familie weet en ook maar een paar foto's heb, gaf hij direct als antwoord bij zijn moeder, mijn oudtante dus, te gaan vragen of zij nog foto's heeft. De zus van mijn oma blijkt dus gewoon nog in leven te zijn!

Toen ik ruim 10 jaar geleden door Yvette aan het stambomen werd gezet, was één van de eerste die ik leerde 'probeer zoveel mogelijk bij nog in leven zijnde familie te weten te komen'. Het heeft ruim 10 jaar gekost, maar hopelijk zit dat er nu dan toch aan te komen!

Mobiel Blogger

2010-05-20T17:17:00.003+02:00

Als je net twee dagen een Android-telefoon hebt, ben je urenlang bezig met alleen maar uitzoeken wat voor fantastische dingen er allemaal mogelijk zijn. Directe verbinding met zo'n beetje alle Google toepassingen blijkt ofwel standaard ingebouwd, ofwel gratis in de Market te verkrijgen.

Zoals de Blogaway app, waarmee mobiel gevolgd kan worden, inclusief net gemaakte foto's vanaf de 18e verdieping.

Informatiebeveiliging voor archiefmedewerkers

2010-04-28T23:39:00.004+02:00

Het Nationaal Archief geeft haar medewerkers cursussen als om straks goed te kunnen meedraaien in het dNA, het digitaal Nationaal Archief. Het bekendste voorbeeld is natuurlijk de cursus '23 Archiefdingen', maar ook cursussen in eContext, Digitale Objecten en Processen en een Basiscursus Archivistiek komen aan bod. Voor de cursus eContext ben ik gevraagd om een les te maken in digitale informatiebeveiliging: wat is informatiebeveiliging, waarom is informatiebeveiliging nodig, en hoe pas je informatiebeveiliging toe.

Op verzoek zal ik de belangrijkste punten uit die les hier uitleggen. De les is nadrukkelijk niet bedoeld om volledig, uitputtend en diepgaand te zijn, maar juist om een algemeen inzicht te geven in het hoe en waarom. Desondanks zijn tips, opmerkingen en aanvullingen uiteraard van harte welkom.

Wat is informatiebeveiliging
Hele pagina's zijn volgeschreven met definities van Informatiebeveiliging, maar om het herkenbaar voor archivarissen te maken vat ik het samen in drie punten:

Wel toegang krijgen of geven tot informatie waar men wel recht op heeft
Geen toegang krijgen of geven tot informatie waar men geen recht op heeft
Zorgen dat informatie juist en volledig is.
Zorgen voor procedures voor wanneer de eerste drie punten mislukken.

Deze punten gelden niet alleen voor de digitale wereld, maar zullen elke archivaris bekend voorkomen uit de papieren situatie. Eigenlijk geldt dat voor alles op het gebied van informatiebeveiliging, alleen in de digitale wereld is het nog makkelijker om ongemerkt fouten te maken. Dat wil zeggen: ongemerkt, totdat het fout is gegaan. Van informatie die je ooit digitaal beschikbaar hebt gemaakt verwachten mensen dat het 24x7 beschikbaar is (punt 1). Eenmaal op Internet belandde informatie die daar niet hoorde is er nauwelijks meer af te krijgen (punt 2), en door de snelheid waarmee online informatie gedeeld en overgenomen wordt, blijkt het heel moeilijk om foute of onvolledige informatie te rectificeren (punt 3).

Waarom informatiebeveiliging?
Het eerste punt, blijvend toegang geven tot informatie waar men recht op heeft, is iets waar de meeste medewerkers hopelijk nauwelijks iets mee te maken krijgen. Wanneer informatie digitaal beschikbaar was, maar om één of andere reden dat nu niet meer is, houdt voor de meeste archiefmedewerkers de verantwoordelijkheid op bij het melding maken.

Het tweede en derde punt zijn des te belangrijker: zorgen dat informatie alleen beschikbaar is voor de mensen die er recht op hebben, en dat informatie juist en volledig is. Omdat je het makkelijkst leert van fouten die anderen al gemaakt hebben, bestaat dit deel uit vier voorbeelden uit de afgelopen jaren die het nieuws hebben gehaald. Tijdens de les is steeds de vraag gesteld: Waarom ging het mis, en wat had de betrokken persoon dan wel moeten doen.

Voorbeeld 1: Officier van Justitie Tonino
In 2004 raakte de thuis-PC van Officier van Justitie Tonino besmet met een computervirus. Hij plaatste de PC aan de straatkant, waar een taxichauffeur hem oppikte en afleverde bij de misdaadverslaggever Peter R. de Vries. Na onderzoek bleek (volgens De Vries) dat de PC nog vol stond met gegevens over de onderzoeken waar Tonino bij betrokken was, en met dubieus pornografisch materiaal.

De fout (los van het feit dat je een PC niet aan de straatkant moet zetten maar moet inleveren bij een afvalverwerkingspunt): de harde schijf van de PC was niet verwijderd en de informatie erop was niet vernietigd. Een harde schijf met zoveel gevoelige informatie moet professioneel vernietigd worden, of moet in ieder geval professioneel ontdaan worden van de informatie.

Voorbeeld 2: USB-stick achtergelaten in een huurauto
Het tweede voorbeeld leidde tot verlegenheid bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken: in 2007 vergat een medewerker van de Nederlandse ambassade in Polen een USB-stick met gevoelige informatie in het handschoenkastje van zijn huurauto. Toegangscodes, namen, adressen, foto's en serienummers van wapens waren onversleuteld opgeslagen op de stick, en dus voor de vinder zonder probleem leesbaar.

De fouten: de USB-stick is vergeten, en de informatie stond onversleuteld op de stick. De verplichting om de stick altijd bij je te houden kan het eerste deels oplossen, maar beschermd nog niet tegen verlies of diefstal. Wanneer een informatiedrager gebruikt wordt om gevoelige informatie te transporteren moet deze altijd versleuteld worden opgeslagen (bijvoorbeeld met TrueCrypt, ook thuis te gebruiken). Dat biedt weliswaar geen 100% garantie, maar mits het wachtwoord en de keyfile(s) lang en moeilijk genoeg zijn, maakt je het de vinder wel bijzonder moeilijk.

Voorbeeld 3: Identiteitsdiefstal
Voor zakenman Ron Kowsoleea begon in 1994 een nachtmerrie die nog altijd voortduurt: een crimineel gaf bij zijn aanhouding de identiteit van Kowsoleea op. Sindsdien zit Kowsoleea´s naam in het systeem en wordt hij meerdere malen aangehouden voor overtredingen en misdaden die niet door hem zijn gepleegd. Ondanks dat het bij Justitie bekend is dat Kowsoleea´s identiteit misbruikt wordt, en ondanks dat de crimineel de identiteisfraude heeft bekend, blijkt het niet mogelijk te zijn om Kowsoleea´s naam uit de verschillende gekoppelde computersystemen van Justitie te verwijderen. Met als gevolg dat zakendoen of zelfs maar gewoon reizen voor Kowsoleea onmogelijk is.

Op de vraag wat hier fout ging en wat hij had moeten doen, is het antwoord niet te geven. Maar dit voorbeeld toont wel het belang van juiste en volledige informatie, zeker wanneer de informatie in een uitgebreid netwerk van gekoppelde databases terechtkomt.

Voorbeeld 4: Too Much Information
Nog te vaak zijn mensen zich niet bewust van de eenvoud waarmee online geplaatste (privé-)informatie gebruikt kan worden door mensen voor wie het niet bedoeld was. Een mooi voorbeeld hiervan is een twitterberichtje van een sollicitant van het Amerikaanse bedrijf Cisco. In het berichtje gaf hij aan dat Cisco hem een aanbieding had gedaan voor een baan, en dat hij voor zichzelf nu de afweging ging maken: het hoge salaris van de baan, tegen het feit dat hij lang moest reizen en het werk zou haten. Helaas voor hem lazen de recruiters van Cisco ook twitter en duurde het niet lang voor Cisco hem liet weten dat een dergelijke werkhouding niet op prijs werd gesteld.

De fout: voor je informatie online plaatst, moet je je realiseren dat het door iedereen kan worden gelezen. Pas wanneer je ervan overtuigd bent dat iedereen het zou mogen lezen is het veilig om het te publiceren. Bekijk ook eens de Postbus 51 campagne Veilig internetten.

Informatiebeveiliging voor archieven
De hierboven beschreven voorbeelden geven een algemeen beeld van de noodzaak om veilig met informatie om te gaan. Archiefinstellingen lopen op 2 punten risico. Zoals elk bedrijf en instituut hebben ze informatie die alleen voor intern gebruik bedoeld is, en net als elk bedrijf en instituut lopen ze het risico dat bedrijfsinformatie per ongeluk of met opzet in verkeerde handen komt. Daarnaast bewaren archiefinstellingen informatie van archiefvormers. Deze informatie kan om verschillende redenen (bijvoorbeeld privacy of staatsveiligheid) geclassificeerd zijn als beperkt- of niet-openbaar.

Die informatie kan staan op USB-sticks, CD’s, DVD’s, de website, in (web)mail of op laptops. Medewerkers mailen, schrijven blogs, twitteren, hebben Hyves of Facebook of nemen deel aan forums. Uit de genoemde voorbeelden blijkt hopelijk waarom ook wij als archiefmedewerkers bewust met informatie moeten omgaan: weet goed welke informatie je waar plaatst of meeneemt, zorg dat je geclassificeerde informatie veilig transporteert en zorg voor volledige en juiste informatie.

Soms zit creativiteit in hele kleine dingen

2010-04-10T23:48:00.002+02:00

mouse, originally uploaded by anthonyturducken.

en sta je versteld van hoe mooi het uitpakt.

Geniaal gevonden!

Ding 23: "Spelende archiefmedewerker, wat heb je nu geleerd?"

2010-03-14T21:49:00.004+01:00

Eén dag voor de feestelijke afsluiting van deze reeks 23 Archiefdingen is het tijd voor het laatste ding: de evaluatie. Vandaar de titel (vrij naar Meneer Kaktus): Spelende archiefmedewerker, wat heb je nu geleerd?

Dat deze cursus voor mij niet het ene na het andere nieuwe ding zou opleveren stond van tevoren al vast. Toen ik 17 jaar geleden voor het eerst gopherde, en later met Mosaic m'n eerste stappen op het World Wide Web zette had ik al wel het idee dat het een blijvertje zou zijn (terwijl Bill Gates in exact datzelfde jaar claimde niet geïnteresseerd te zijn :) ). Inmiddels is het gebruik van internet bij alles wat ik doe een standaard middel. Fotografie, genealogie, nieuws volgen, communicatie met familie, vrienden en collega's, en zelfs het volgen van Ajax-PSV wanneer het niet uitgezonden wordt op de televisie. Toch zaten er nog wel een paar Dingen tussen die ik ofwel helemaal nog niet kende, of die ik nu op een andere manier heb leren kennen.

Op dus naar het interview dat Rob Coers met elke 23-archiefdingenafsluiter houdt.

Wat waren je favoriete Dingen die je onderweg hebt leren kennen en gebruiken?
Verreweg het meest favoriete dat ik geleerd heb binnen de cursus is een toepassing binnen Ding 7, waar als één van de extra te bekijken websites de "Great Flickr Tools Collection" wordt genoemd. En één van de daar genoemde toepassingen is "Flickriver". Deze toepassing toont foto's uit Flickr als een oneindige lijst. Je kunt zelf kiezen welke soort foto's je wilt dat er getoond worden, maar standaard kiest hij voor foto's die binnen Flickr op die dag als "Most Interesting" zijn aangemerkt. Sowieso een leuke tool om wachttijd te overbruggen, maar ook handig om makkelijk door zoekresultaten van Flickr heen te gaan.

Wat heeft dit leerprogramma “gedaan” met jou en met de organisatie waar je werkt?
Met mijzelf niet zo heel veel. Toegegeven, ik had nog niet eerder een blog gestart en dat blijkt ook een handige manier te zijn om verhalen langer dan 140 tekens met collega's te delen (bijvoorbeeld over conferenties in Wenen), maar dat voelt voor mijzelf niet echt als een schokkende verandering. Bij mijn stage in Litouwen, inmiddels 12 jaar geleden, had ik een e-maillijst met geïnteresseerden waar ik eens in de zoveel dagen een bericht naar stuurde. En foto's werden uiteraard niet op Flickr gezet, maar nog ontwikkeld, afgedrukt en per post opgestuurd.

Voor de organisatie blijkt 23-archiefdingen een behoorlijke impact te hebben. Het Nationaal Archief, of zelfs het Ministerie van OCW, is niet het enige overheidsonderdeel dat nu te maken krijgt met Ambtenaar 2.0, het is een rijksbrede verandering. En iedereen daarbinnen erkent dat er bijzonder grote voordelen te behalen zijn met vertweepuntnulde ambtenaren, maar iedereen ziet ook, in meer of mindere mate, dat dit risico's met zich meebrengt. Waar communicatie in de 1.0 situatie strak geregiseerd kan worden via een centrale afdeling concerncommunicatie met een aparte woordvoerder, is in de 2.0 situatie ineens iedereen een potentiële (tijdelijke) woordvoerder. En dat is wennen. Zowel voor de organisatie, die zich van één gestuurd communicatiekanaal ineens naar honderden ongestuurde communicatiekanalen ziet gaan, als voor de werknemer, die het risco loopt om zonder het te realiseren een bericht de wereld in helpt dat onbedoeld wordt opgevat als het formele bedrijfsstandpunt.

Het Nationaal Archief is nog bezig om, deels in groepsgesprekken en deels ingegeven door de praktijk van 23-archiefdingen, het juiste kader op te zetten en in te vullen. Een exercitie die hopelijk leuker is om gedaan te hebben dan om te doen.

Waren er dingen die je verrasten, als onverwacht resultaat van dit programma?
Er waren geen Dingen die me verrasten, maar wel dingen die me verrasten aan deze cursus: collega's die hun computer nooit verder gebruikten dan Outlook en Google, die ineens op twitter berichtten over hun nieuwste blog. Natuurlijk zal het niet bij iedereen aanslaan, en ook deze cursus zijn er deelnemers die de eindstreep nog lang niet in zicht hebben, maar het groeiende besef dat er 2.0 dingen zijn en een globaal idee hebben welke diensten en toepassingen er via internet mogelijk zijn is al een grote stap voorwaarts. Wanneer er collega's zijn bij wie daarnaast ook een enthousiasme voor het gebruik is gegroeid, en ze twitter, blogs of andere toepassingen in de praktijk blijven gebruiken, is dat natuurlijk alleen maar een bonus.

Uiteraard was ook ik verbaasd over de felheid van de reacties in vooral het eerste deel van de discussie over online gedrag, maar daar is inmiddels wel genoeg over gezegd.

Wat kan er gedaan worden om 23 Archiefdingen te verbeteren?
Lastige vraag om te beantwoorden, in ieder geval over de inhoud van de Dingen. Wanneer je bekend bent met iets, of in ieder geval met de onderliggende methode, dan is het lastig in te schatten of het voor een nieuwkomer niet te snel, te langzaam, te uitgebreid uitgelegd of juist te onduidelijk is. Ook het feit dat er een behoorlijk aantal afvallers is kan niet noodzakelijkerwijs alleen worden toegeschreven aan persoonlijke interesse of moeilijkheidsgraad van de stof: het kan net zo goed een kwestie van tijd zijn. Waar aan het begin van de cursus werd aangekondigd dat we in ieder geval een deel van de cursus onder werktijd konden doen, is dat er in de praktijk niet van gekomen. Nu vond ik het wel prima om de Dingen in de avonduren of het weekend te voldoen, maar ik kan me voorstellen dat dat voor anderen niet geldt.

En vul aan: “23-Archiefdingen was voor mij …”
23-Archiefdingen was voor mij grootendeels het nemen van een nieuwe kijk op reeds bekende toepassingen: online tools en technieken die ik privé al gebruikte of waar in ieder geval bekend mee was, maar nu bekeken van de kant van een archiefmedewerker. En 23-Archiefdingen was voor mij natuurlijk de noodzakelijke voorwaarde om coach te zijn bij de volgende groep.

(Edit: n.a.v. de opmerking van Albert een stukje aangepast over het onder werktijd kunnen doen van 23AD)

Ding 22: Mobiele toepassingen

2010-03-07T22:11:00.001+01:00

Volgens de beschrijving bij dit Ding behoor ik tot de niet meer zo exclusieve club van 15% van de Nederlanders die een Smartphone heeft. Aangezien ik weiger om een aai-foon te kopen (ik HAAT iTunes met een passie) en de Android telefoons destijds nog niet over een goede routeplanner beschikten werd het een telefoon met Windows Mobile 6. Met GPS, met camera, draadloos internet en natuurlijk ondersteuning voor 3G, tegenwoordig het best bekend als "mobiel internet".

Nu ben ik al een tijdje geen tiener meer, dus is mijn telefoon niet 24 uur per dag bij me, maar de (gemiddeld) 16 uur dat ik wakker ben is hij toch wel vaak in de buurt. Het gebruik van internettoepassingen is een dusdanig standaard deel van mijn leven geworden dat ik hem graag bij me heb. Via de mobiele internet verbinding synchroniseert hij automatisch mijn agenda en mijn email, en geeft me dus braaf 15 minuten voor elke vergadering een seintje. Voor iemand wiens werkdag voornamelijk bestaat uit bijeenkomsten en vergaderingen een erg handige toevoeging.

Naast deze nuttige dingen kan de telefoon ook en vorm van ontspanning en tijdverdrijf zijn. Tijdens tram- en treinreizen even Nu.nl lezen of mijn twitterberichten doornemen, muziek of radio luisteren, het kan allemaal. En ben ik een keer verdwaald of moet ik met de auto naar een nieuwe locatie, dan heb ik er zelfs een routeplanner op. Nog niet veel gebruikt maar in de toekomst wel potentieel handig: hij kan QR codes lezen, zoals dat vreemde blokkige vierkantje in de balk hier rechts naast. Een soort "streepjescode 2.0".

Oh, en bijna vergeten: je kunt er nog mee bellen ook!

Ding 21 deel 2: Archief 2.0

2010-03-07T21:54:00.004+01:00

Gelijkgestemden die zich verenigen is niets nieuws. Sterker nog, onze grondwet spreekt erover:

Artikel 8: Vrijheid van vereniging
Het recht tot vereniging wordt erkend. Bij de wet kan dit recht worden beperkt in het belang van de openbare orde.

Artikel 9: Vrijheid van vergadering en betoging
1. Het recht tot vergadering en betoging wordt erkend, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.
2. De wet kan regels stellen ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden.

Gelijkgestemden die via internet zich vereniging en hun bijeenkomsten, besprekingen en vergaderingen online doen is iets nieuwer. En alhoewel er op internet vaak tientallen plekken vrijwel gelijktijdig het levenslicht zien zijn er meestal maar een paar die uiteindelijk "dé" plek worden waar "men" naar toegaat. Voor archivarissen het door Christian opgerichte Ning-netwerk Archief 2.0.

Het opnoemen van de voordelen van een online netwerk als Archief 2.0 zou een grote lijst open deuren worden: discussiegroepen, forums, contacten leggen, etc. Dezelfde voordelen die gewone verenigingen ook bieden, alleen nu via internet. En aan de grondwet te zien zijn moderatoren ook niets nieuws: de wanordelijkheden die nu door ongewenste bezoekers worden aangericht waren kennelijk in 1815 ook aanwezig, al maakten ze toen vast geen reclame voor Viagra.

Ding 21 deel 1: Archivaris 2.0

2010-03-07T21:34:00.000+01:00

De hele 2.0 gedachte is gestoeld op twee-richting-verkeer. Waar de oude 1.0 methode uitging van een producent -> consument relatie, gaat de 2.0 methode meer de boeddhistische richting uit: in elke vorm van communicatie is iedereen net zo hard leraar als leerling, en kan iedereen gelijktijdig leren van iemand anders, en die ander ook wat bijbrengen.

Binnen het project Beelden voor de Toekomst, waar het NA in deelneemt, is dit mooi tot uitwerking gekomen: we digitaliseren foto's voor het publiek, en een aantal mensen uit datzelfde publiek helpt als vrijwilliger mee om voor ons de foto's te voorzien van metadata. Niet alleen omdat we de handen nodig hebben, maar ook omdat ze vaak over een schat aan kennis beschikken die we goed kunnen gebruiken.

Maar goed, de meeste lezers hier zullen uit de 23-archiefdingengemeenschap zelf komen, en preaching to the choir is nooit een favoriete bezigheid van mij geweest. Terug naar de opdracht dus!

Uit de lijst Extra Informatie heb ik gekozen voor het Handvest voor de Archivaris 2.0 van Christian van der Ven. Deze post, inmiddels 1,5 jaar oud, is nog steeds een goede leidraad. En al ben ik dan geen archivaris, in dit geval lees ik het maar even als "Handvest voor de medewerker van een archiefinstelling 2.0". Bij het doorlezen viel één van de punten mij direct op: "Ik wacht niet tot iets perfect is voordat ik het vrijgeef en ik pas het aan op basis van reacties van gebruikers.". In 2007, bij de sollicitaties voor een 2e ICT Projectadviseur was één van de vragen die ik stelde aan de kandidaten: "Wanneer er genealogische bronnen voor het publiek gedigitaliseerd worden, gaat jouw voorkeur dan uit naar 5 bronnen perfect digitaliseren, of 15 bronnen 'goed genoeg' digitaliseren?"

Uiteraard beantwoordde de uiteindelijk gekozen Tim de H. deze feilloos: zorg dat het materiaal online staat en dat mensen er vanuit huis hun onderzoek net zo goed kunnen uitvoeren als dat ze normaal in de studiezaal zouden kunnen. Verbeteringen in de toegankelijkheid zijn daarna natuurlijk erg welkom, maar de eerste stap is de belangrijkste.

Ook de twee direct daaronderstaande punten kan ik van harte onderschrijven:

Ik ben niet bang voor Google of soortgelijke diensten, maar zet deze diensten in ten voordele van gebruikers, terwijl ik ook excellente diensten lever die gebruikers nodig hebben.
Ik vermijd dat gebruikers eerst thuis moeten raken in de terminologie en systematiek van de archivaris, maar geef diensten zo vorm dat die een weerspiegeling zijn van voorkeuren en verwachtingen van gebruikers.

Google en soortgelijke diensten kunnen op het eerste gezicht eng lijken voor informatieleveranciers: voor dat je het weet word je door een publiek gevonden waar je geen rekening mee had gehouden. En dat sluit mooi aan bij het punt eronder: zorg ervoor dat je met alle soorten publiek rekening houdt. Zie het niet als een probleem, maar als een kans om jouw materiaal aan een veel breder publiek te openbaren dan je misschien in eerste instantie dacht.

En dat is naar mijn mening de kern van een archiefinstelling: ervoor zorgen dat iedereen tot in lengte van dagen de bewaarde informatie kan vinden en inzien. Dat het daarvoor duurzaam bewaard en terugvindbaar moet worden opgeslagen is wat mij betreft niet meer dan noodzakelijke voorwaarde, en niet een doel opzich.

Ding 20: Footnote

2010-03-07T12:40:00.000+01:00

Na alleen nog maar de homepage van Footnote bekeken te hebben ben ik al enthousiast: een uitstekende manier om een historische homepage te maken! Een aansprekend motto "Where history will surprise you", direct ernaast een zoekbalk waar je wordt opgeroepen een naam, jaar of gebeurtenis in te typen, een tijdbalk, wat statistieken en visueel aantrekkelijke links naar collecties en de abonnementsdienst. Op één pagina alles wat je nodig hebt als grasduiner, maar ook alles binnen handbereik om als diepgraver aan de slag te kunnen.

Een goede en functionele vormgeven is natuurlijk mooi, maar een website als Footnote staat of valt met de inhoud. Wanneer je na een paar pogingen nog niets interessants bent tegengekomen zien ze je er niet meer terug. Maar dat heeft Footnote uitstekend voor elkaar. Als ik nu een Amerikaanse scholier was die een werkstuk voor Geschiedenis zou moeten maken, was ik vast niet weg te slaan van deze site!

Maar ook voor niet-Amerikaanse niet-scholieren die niet een werkstuk moeten maken is het een mooie website, met alleen hetzelfde gevaar als Wikipedia: voor je het weet ben je 4 uur verder en zit je je af te vragen hoe je ook weer van een pagina over de burgeroorlog via-via-via-via bent uitgekomen bij een pagina over lampekappen in zuid Florida.

Dan de toepassingsvraag: zie ik dit als nuttig voor het Nederlandse archiefveld? Absoluut! Graag zelfs! Ik ben alleen erg benieuwd hoeveel tijd en geld erin is gaan zitten om Footnote op te zetten. Het ziet er namelijk uit als een ontzettende hoop (nuttig!) werk.

Ding 19: Genealogie 2.0

2010-03-07T12:15:00.002+01:00

De eindsprint in 23 archiefdingen die ik voor vandaag gepland heb begint makkelijk: Genealogie 2.0. Terwijl ik luister naar de persconferentie op Omroep Zeeland over het familiedrama in mijn geboortestad Zierikzee kan ik dit Ding eenvoudig samenvatten: www.jeroenvanluin.nl

Mijn genealogische website is gevuld met gegevens die ik gevonden heb tijdens onderzoek in archieven, maar ook via onderzoek op Internet. Samen met anderen met wie ik gemeenschappelijke voorouders heb probeer ik de genealogische puzzel op te lossen. De websites van Genlias en de diverse Digitale Stamboom sites bij archieven zijn natuurlijk "Web 1.0", maar door het publiceren van mijn eigen gegevens op een website kan ik daar een "Web 2.0" laag overheen zetten: geïnteresseerden kunnen op mijn website suggesties aandragen en, wanneer ik ze daar toestemming voor geef, delen van de stamboom zelf aanpassen en toevoegen. Dat laatste is nog niet in de praktijk gebeurd, maar zou wel kunnen. De meeste aanvullingen die ik krijg gaan "ouderwets" per e-mail.

Het Stamboom Forum, één van de websites die in de beschrijving van dit Ding genoemd wordt, heeft een RSS feed, wat het erg makkelijk maakt om te volgen of er discussies gaan over personen waarin ik geïnteresseerd ben.

In de beschrijving worden ook een viertal websites genoemd waar je online aan een stamboom kan werken. Nu loop ik toch al een tijdje mee met het online stamboomonderzoek, maar van deze had ik nog niet gehoord. Ik laat even in het midden of dat meer zegt over die websites of over mij, maar het feit dat één van die websites (verwant.nl) zijn uitleg over genealogie laat verwijzen naar een pagina over informationen-zur-ahnenforschung zegt voor mij even genoeg. De eerste drie sites hebben in ieder geval niets met de achternaam van zowel mijn vader als moeder, en de vierde, Geni, doet überhaupt niets.

Ik vraag me ook sterk af of zo'n online met-z'n-allen genealogische site gaat werken voor de serieuzere genealoog. Wat me tot nu toe is opgevallen, is dat online genealogen graag samenwerken, maar dat elk ook graag zijn eigen gegevens op z'n eigen manier wil bewaren, voorzien van eigen bronvermeldingen en eigen aantekeningen, in z'n eigen favoriete stamboomprogramma. Maar wie weet is er (of komt er ooit) een online stamboomsite waar je zelf annotaties bij een persoon kunt bijhouden, maar deze persoon wel kunt linken aan personen die anderen in hun kwartierstaat hebben.

Carthografie in Wenen, laatste dag + evaluatie

2010-02-24T23:51:00.006+01:00

De derde en laatste dag van de conferentie, met 4 sessies op het programma, waarvan ik helaas de laatste moet laten schieten: het vliegtuig wacht niet totdat de conferentie is afgelopen. Maar met de snelheid waarmee de presentaties langskomen is er nog genoeg leuks om naar te kijken en te luisteren, en valt er nog genoeg te praten.

Weer valt op dat in veel presentaties de oude kaarten worden vergeleken met recente kaarten, zoals die van Google Maps. Veel onderzoekers blijken hetzelfde idee na te streven: aan de hand van stabiele punten, zoals kerken, de oude kaart over de moderne kaart leggen, en zo "in kaart" te brengen hoe in de loop der tijd het landschap en het landgebruik is veranderd. Maar ieder doet dat vanuit een andere achtergrond: er zijn hydrografen die de verschuivingen in de dieptes van waterwegen onderzoeken, anderen willen de vergelijkingen inzetten om te achterhalen welke grond wel en niet geschikt is voor bijvoorbeeld bebouwing, en weer anderen proberen interessante plekken voor archeologisch onderzoek te vinden. Ook het onderwijs blijkt een interessante doelgroep voor historische kaarten: met digitale technieken kan zowel het vak Geschiedenis als het vak Aardrijkskunde aantrekkelijker worden gemaakt voor leerlingen.

Naast deze presentaties over vergelijkend onderzoek waren er een drietal afwijkende, maar zeker ook interessante onderzoeken. De eerste daarvan ging over het gebruik van (historische) geschreven beschrijvingen, om op (historische) kaarten te proberen aan te duiden waar het beschreven onderwerp plaatsvond. Om deze vage omschrijving wat duidelijker te maken: de presentator liet een stukje tekst zien over een aardverschuiving die bij een rivierbedding, in de buurt van een dorp, maar ook redelijk in de buurt van een ander dorp, vlak bij een spoorlijn had plaatsgevonden.
Via empirisch onderzoek proberen de onderzoekers te achterhalen wanneer (nu levende) mensen iets nog "bij een rivierbedding" vinden, of wanneer ze iets "in de buurt van" of "vlak bij" vinden. Op die manier kunnen ze waarschijnlijkheidsgebieden om de dorpen, de rivierbedding en de spoorlijn heen trekken, en het overlappende gebied aanwijzen als het gebied waarin de gebeurtenis waarschijnlijk had plaatsgevonden. Uiteraard geen exacte wetenschap (vooral ook omdat je niet weet of mensen 100 jaar geleden niet een heel ander idee hadden van "vlak bij" of "in de buurt van"), maar desalniettemin een leuk stuk onderzoek.

De tweede "afwijkende" presentatie ging meer over het managen van het proces van digitaliseren van cultureel erfgoed: hoe zijn bestaande managementtechnieken in te zetten. Onder andere werd uitgelegd hoe het bestaande lifecycle-management is te vertalen naar preservation van scans.
De derde presentatie ging over het maken van facsimile's, waarbij het doel was om niet alleen een facsimile te maken van een kaart of globe in z'n huidige, oude staat, maar om te proberen een facsimile te maken van de kaart of globe in z'n oorspronkelijke staat, dus toen hij net gemaakt was.

Vlak voor m'n vertrek heb ik de conferentie geëvalueerd met Rafael Roset van het Cartografisch Instituut van Catalonië (die van de statistieken over downloads van scans na ze gratis op internet te hebben gezet). Zijn ICC en het Nationaal Archief waren de enige twee vertegenwoordigde instituten die zich richten op het bewaren en toegankelijk maken van historisch kaartmateriaal. De andere aanwezigen waren afkomstig van universiteiten of andere onderzoeksinstituten die het beschikbare digitale kaartmateriaal gebruiken in hun onderzoek. En daarom was het juist voor ons zo mooi om te zien waar we het voor doen, de "rechtvaardiging" van onze inzet om kaarten digitaal beschikbaar te maken. Niet alleen omdat het mooie plaatjes oplevert, maar juist ook omdat er een hoop cartografisch geörienteerde onderzoekers zitten te springen om ons materiaal te kunnen gebruiken in hun onderzoek. We zijn zelf dan wel geen onderzoeksinstituut, maar we vormen wel een erg belangrijke schakel in het faciliteren van onderzoek.

Met die mooie conclusie nog vers in het hoofd nu weer terug in een kouder en natter Nederland. Moe maar voldaan zometeen genieten van het slapen in m'n eigen bed. Hoe goed zo'n hotel toch is, er gaat toch niets boven thuis slapen. Morgen rustig de tijd nemen om de rest van de foto's online te zetten, en eens na te gaan of ik niet al te veel storende typfouten in de afgelopen posts heb gemaakt. Het nalezen van de stukjes is er helaas bij ingeschoten, maar ik wilde alle indrukken graag zo vers mogelijk op de blog hebben staan.

Cartografie in Wenen, conferentiedag 2

2010-02-24T00:01:00.004+01:00

Dag 2 van de cartografie-conferentie in Wenen, met vandaag alleen 's ochtends presentaties en 's middags excursies, gevolgd door het conferentiediner. Met de korte tijd die presentaties krijgen vandaag toch nog 11 sprekers die hun onderzoek naar, of toepassingen van digitale historische cartografie uitleggen. En, eigenlijk net als gisteren, voor het grote deel een Oost-Europese line-up.

Zowel de keynote speech als de eerste presentatie behandelden de Historical Atlas of Towns, een Europees project om op geen redelijk gestandaardiseerde manier portfolio aan te leggen van Europese steden. In zo'n portfolio moeten kadastrale kaarten, omgevingskaarten, kaarten uit privé-collecties en historische beschrijvingen worden samengevoegd, om zo voor een onderzoeker een volledig pakket aan bronnen te vormen. Erg interessant om te zien hoe ver het project al is, al hadden de beide sprekers van mij wel wat minder tijd mogen besteden aan open deuren als "digitale kaarten hebben het voordeel boven geprinte kaarten dat je kunt inzoomen, en de metadata is veel makkelijker doorzoekbaar." En meteen ook een presentatie-techniek geëvalueerd: wanneer je een zoekopdracht voordoet, noem dan niet de volledige lijst met zoekresultaten op: je publiek kan zelf ook lezen.

De laatste voor mij interessante presentatie ging niet over platte kaarten, maar bolvormige kaarten: globes. En wel de Perczel's Globe, een handgetekende globe uit 1862 van de Hongaarse globemaker László Perczel (PDF artikel hier). Deze heeft een doorsnede van 132 centimeter, waarvan ongeveer 1000 foto's zijn gemaakt die daarna zijn gegeorefereerd in in een 3D vorm zijn gegoten. Daar waar de echte globe stukjes mist willen ze in de digitale kopie op basis van kaarten uit diezelfde tijd en met dezelfde stijl proberen om de gaten op te vullen. Voor ons niet echt toepasbaar of nuttig, maar wel erg interessant om te zien.

Uit de overige presentaties viel me eigenlijk maar één ding op: in een presentatie werd (eindelijk) gezegd dat de kwaliteit waarop je digitaliseert af kan (moet?) hangen van het doel waarvoor je digitaliseert. Nu worden bij ons kaarten wel altijd op hoge kwaliteit gedigitaliseerd, maar dat is met een doel: hoe meer mensen genoeg hebben aan de digitale versie, des te minder vaak de fysieke versie naar de studiezaal hoeft. Wat de presentatie over 'e-Books on Demand' op een cartografieconferentie te zoeken had was ook de spreker zelf niet duidelijk, alhoewel hij in een recent gescand boek wel een kaart was tegengekomen.

's Middags waren er geen presentaties maar excursies. De eerste excursie heb ik overgeslagen om samen met 9 anderen te brainstormen over toepassingen en uitbreidingen aan de Georeferencer. Naast een interessante lijst met wensen kwam er nog iets anders boven tafel: dat wat ik, en met mij de directeur van de Catalonische Kaartbibliotheek, willen doen met de Georeferencer is eigenlijk helemaal geen georefereren maar geolokaliseren.

Geolokaliseren is het opzoeken van de zogenaamde bounding box, het rechthoek op de wereldkaart dat door de historische kaart wordt weergegeven. Georefereren gaat veel verder dan dat, daarbij wordt ook heel erg gekeken naar projectie (al dan niet opzettelijke) schaalwisselingen, meridianen en nog een hoop termen waarvoor je een stuk meer van cartografie af moet weten dan bij mij het geval is. Geolokaliseren dus. Het uitvinden van de rechthoek op de wereldbol die op de kaart weergegeven wordt. Gelukkig blijft de Georeferencer dat kunnen, en ik was ook erg blij met de toezegging van het ontwikkelteam dat ze altijd open staan voor vragen.

De tweede helft van de middag mochten we doorbrengen in de Nationale Bibliotheek van Oostenrijk. Het gebouw is aan de Hofburg toegevoegd in 1722 in opdracht van Keizer Karel VI van het Heilige Roomse Rijk (waarover de Weense folder Voltaire citeert: "Ce corps qui s'appelait et qui s'appelle encore le saint empire romain n'était en aucune manière ni saint, ni romain, ni empire".) Keizer Karel is in één ding in ieder geval geslaagd: hij wilde dat iedereen een 'wauw' gevoel zou krijgen bij binnenkomst, en dat gebeurt dan ook. Niet alleen de enorme hoeveelheid boeken, maar ook de prachtige fresco's en de vier enorme globes zijn adembenemend mooi, mede doordat ze heel mooi zijn uitgelicht. De Engels sprekende rondleidster wist een boeiend verhaal af te steken over de betekenis van de fresco's, de manier waarop ze gemaakt waren, de wijze waarop de boeken in de afgelopen 300 jaar zijn bewaard en de specifieke manier waarop Karel de inrichting van de zaal helemaal bij elkaar liet passen. Of de foto's ook gelukt zijn is nog maar de vraag, er mocht binnen (uiteraard) niet geflitst worden, maar daar kom ik van de week wel achter.

Tot slot van de dag was er het conferentiediner. Bedoeld om lekker eten (inderdaad, Wiener schnitzel) en om iedereen de gelegenheid te geven om uitgebreid te netwerken. Dat kon in de koffiepauzes tussen presentatiesessies natuurlijk ook, maar met Oostenrijks bier op tafel blijkt dat toch een stuk meer te gebeuren. Het blijkt dat het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek beiden in de Europese cartografie-scene behoorlijk bekend zijn. Iedereen die ik gesproken heb had er van of over gehoord, en de meesten hadden ook wel eens samengewerkt met één van beiden, of werkten nog steeds samen in Europeana. Meestal direct gevolgd door succes-wensen voor de organisatie van de 6e editie van deze workshop volgend jaar in het Nationaal Archief.

Cartografie in Wenen, conferentiedag 1

2010-02-22T22:28:00.004+01:00

Zo... dag 1 van de conferentie. En wat een dag! Wat mij betreft is de conferentie nu al geslaagd. Maar wees gewaarschuwd, het is een behoorlijk verhaal.

8:15 uur. Registratie. Dus.. 6:30 uur, wekker. Ja, ik heb een goed uur nodig om wakker te worden, en ik rekende op een half uur voor het ontbijt en - belangrijker - koffie. Aangekomen bij de registratie bleek dat in welgeteld 15 seconden afgerond, maar ook daar was koffie.

9:15. Opening, en uitleg van de dag. Er staan 5 sessions gepland, met bij elke sessie een lijstje van 4, 5 of 6 presentaties. Alleen niet zoals ik verwachtte parallelle sessies, maar na elkaar. In plaats van per sessie van rond de 1:15 uur maar één presentatie te horen, had nu elke spreker maar een minuut of 12 de tijd voor z'n verhaal, gevolgd door 3 minuten vragen. En ik kan je vertellen, dat werkt!
Waar alleen het opstarten van Powerpoint normaal bij mij een slaapreflex oproept, blijkt de beperking tot 12 minuten presentatie ervoor te zorgen dat echt iedereen echt alleen de belangrijke punten noemt: Aanleiding, methode, resultaten, conclusie. Wil je meer weten? Mail maar, of gebruik de pauzes.

Dus... 24 presentaties. Alsnog een opgave van jewelste, maar verbazingwekkend goed te doen. Vrijwel iedereen die presenteerde werkte bij een onderzoeksschool van een universiteit, en vrijwel elke presentator vertelde dus iets over zijn of haar toepassingen van, of onderzoek naar historische kaarten. En dat was nou net waar ik voor kwam, wij hebben immers vooral kaarten, maar buiten het tonen in de beeldbank niet echt toepassingen.

De keynote presentatie had een behoorlijk politiek-correcte insteek: de griekse voorzitter van de ICA Cartographic Heritage commissie legde in een half uur tijd uitstekend uit waarom Wenen zo belangrijk was voor de cartografische geschiedenis van Griekenland. Opvallend punt: in Griekenland zijn onlangs twee kaarten benoemd tot staatsmonument.

Een aantal van de presentaties ging over het demonstreren van tools. MapAnalyst was één daarvan, waarin aan de hand van een aantal voorbeelden werd uitgelegd hoe deze tool gebruikt kan worden voor het bepalen van de distortion, de punten of delen van de kaart waar de schaal of plaatsing niet klopt met de rest van de kaart, wanneer je deze over de referentiekaart heenlegt. Dat kan bijvoorbeeld ook gebruikt worden om te kijken waar twee kaarten van elkaar verschillen en zelfs om te kijken of de ene kaart op de andere kaart gebaseerd is.

Een andere tool was degene waar ik al erg lang naar uitzag: Georeferencer. Petr Pridal presenteerde deze tool (op deze tool is het verhaal in deze post over georefereren gebaseerd). Maar hij presenteerde ook andere tools die in ontwikkeling zijn, waaronder één voor het gebruik van JPEG2000 in plaats van TIFFs (handig wanneer je zoals hij niet over terabytes aan opslagruimte beschikt) en de tool MapRank Search. Dat is een tool die, gegeven een collectie gegeorefereerde kaarten en een plekje op de wereldbol, een gewogen lijst geeft van alle kaarten uit de collectie die over dat plekje gaan. Exact dus waar ik in mijn georefereer-post over zei dat ik nog wilde nadenken. De tool is nog lang niet af, maar dat is niet erg. Alleen het feit dat ze er ideeën over hebben is voor mij al genoeg!

De presentatie van Pridal was vlak voor de koffiepauze tussen twee sessies. En dus stond ik even later met Pridal te praten over het hoe en wat van Georeferencer. Ja, Nationaal Archief kende hij wel. Daar had hij al eerder in Venetië en Edinburgh mee gesproken. De online kaartcollectie kende hij ook, vond hij erg interessant. Welke methode van tiling (opknippen van een grote kaart in kleine vierkantjes, om downloadtijden te beperken) wij gebruikten? Oh, TopView. Ja, kende hij, nee, ondersteunde de nog in ontwikkeling-zijnde nieuwe versie van Georeferencer nog niet. Jammer, als die het wel had ondersteund zou dat betekenen dat wij het georefereren voortaan op de allerhoogste kwaliteit rechtstreeks uit de Beeldbank zouden kunnen doen.

Na afloop van de volgende sessie, dus 1:15 uur later, wenkt Petr Pridal me. Of ik even mee wil kijken... hij had in die 1:15 uur eventjes de Georeferencer gehackt zodat hij nu ook rechtstreeks TopView beelden uit onze Beeldbank kon halen. En hij demonstreerde dat met een kaart uit onze Beeldbank. Bijzonder indrukwekkend! Uiteraard was het 'maar een hack', en 'moest hij het later even wat netter maken', maar dát het kan was voor mij al een groot succes. En ja, hij wilde graag in contact blijven... en ja, ik ook! Ik hou er met een beetje geluk een goede georefereertool aan over, hij de toegang tot een collectie met (tot zover) 6500 kaarten. En dat dus zonder ook maar enige aanpassing aan onze Beeldbank.

Zoals gezegd waren er niet alleen tools, er waren ook heel veel 'stand-van-zakens'. Overzichten in 12 minuten van waar mensen digitale oude kaarten voor inzetten. Tot mijn verbazing niet alleen kaarten van Europa of de wereld, zelfs kaarten van de maan en andere planeten. Ook die zijn in de afgelopen paar honderd jaar met verschillend succes in kaart gebracht, en ook die zijn te vergelijken met de kaarten van de ruimte-afdeling van Google of de NASA.

Een andere presentatie die ik erg leuk vond ging over het invullen van een (lege) basiskaart met gegevens uit een spreadsheet. Zeg maar, de kaartjes uit de Bosatlas met demografische gegevens, hoogtegegevens of, zoals in de presentatie, huurprijs per huis en bouwjaar van het huis, en dan ter plekke automatisch ingevuld en ingekleurd uit een excel-lijst met deze gegevens uit een huiseigenarenregister uit de 19e eeuw.

Nog meer interessants: De Kaartenbibliotheek van Catalonië heeft 2 jaar geleden een groot aantal kaarten in hoge resolutie JPEGs gratis ter download aangeboden, en later ook via het OAI-PMH-uitwisselingsprotocol ter beschikking gesteld van andere websites. De presentatie van vandaag ging over de impact die dat heeft gehad op de zichtbaarheid van de collectie, het interesse in de collectie, het aantal downloads en het aantal keer dat de fysieke kaarten naar de studiezaal moesten, compleet met overzichten en statistieken. De conclusies waren niet verrassend, maar wel goed om te lezen: de zichtbaarheid steeg enorm, het gebruik van de kaarten in de media en in publicaties steeg enorm, en het aantal keren dat een (fysieke) kaart gevraagd werd voor een tentoonstelling ging ook flink omhoog. Het aantal kopieën en fysieke inzages in de studiezaal ging heel hard omlaag: van 37 per maand naar vrijwel nul. Belangrijkste conclusies: digitale versies gratis aanbieden levert enorme exposure op, maar vereist ook enorme aanpassingen aan je werkproces.

Waren alle presentaties dan zo grandioos? Och, ze waren niet allemaal even interessant voor mij, en ook niet elke presentator was even goed te volgen, maar het enthousiasme over digitaal cartografisch erfgoed was bij iedereen prima te zien. Dat de afsluitende presentatie ging over open duren als hoe te digitaliseren (niet alleen scanners, tegenwoordig ook digitale camera's!) of waarom (via internet een groter publieksbereik!) zij ze vergeven :)

Oh, en dat nou net vandaag dit stripje bij Dilbert moet staan....

Aankomst in Wenen

2010-02-21T22:54:00.002+01:00

Ik heb het geluk om aanwezig mogen te zijn bij de "5th International Workshop on Digital Approaches in Cartographic Heritage", van 22 tot en met 24 februari 2010 in Wenen. Het programma laat een schat aan presentaties zien over het gebruik van digitale versies van "cartografisch cultureel erfgoed", dus ik heb er erg veel zin in.

Vandaag, zondag 21 februari, stond dus in het teken van het afreizen naar Wenen. De vlucht stond voor 13:10 op het programma, en tot mijn niet geringe verbazing ging alles goed. De tram was op tijd, de trein naar Schiphol op de minuut nauwkeurig goed, en het inchecken verliep vlot. Zelfs de behoorlijk strenge controle verliep prima, dus anderhalf uur te vroeg stond ik bij de gate. Op zich geen straf, met een restaurant en WiFi kan ik me best anderhalf uur vermaken.

De vlucht zelf verliep gladjes, 10 minuten te laat vertrokken en toch een kwartier te vroeg geland (handig, rugwind), het weer hier prima (onbewolkt en 9 graden), de taxichauffeur erg spraak- en behulpzaam ondanks mijn Haus-Taun-und-Koiken-Doitsch. En het hotel... 5 minuten lopen van de conferentiezaal, 10 minuten van de Staatsoper(a) en voorzien van gratis WiFi en gratis sauna. Je snapt, ik hou het hier wel vier dagen uit.

Dan had ik verder nog beloofd om zo nu en dan foto's te maken... en die staan uiteraard op Flickr, in de set Vienna / Wenen. Helaas paste de Canon niet in de tas en heb ik dus de ouwe trouwe Polaroid mee, én was het al redelijk laat op de middag dat ik de stad in trok, maar met dat in het achterhoofd zijn er nog best redelijke foto's uitgekomen.

Ding 18: LibraryThing

2010-02-20T20:53:00.000+01:00

't Begint wat oud nieuws te worden, maar met LibraryThing heb ik weer een Ding te pakken wat ik al goed ken. Sinds mei 2009 heb ik een groot deel van mijn boekenkast erin staan. Althans, van de boeken die ik daadwerkelijk in de kast heb staan, de kinderboeken die ik nog ergens in verhuisdozen heb zitten reken ik daar niet bij.

Het leuke aan LibraryThing is dat je niet alleen voor jezelf kunt bijhouden welke boeken je hebt (en wanneer je, zoals sommige collega's, regelmatig boeken koopt én een smartphone hebt, zelfs op afstand kunt kijken of jij danwel je moeder een boek al heeft of niet), je kunt ook suggesties krijgen! Mensen met een gelijke smaak in boeken, hoe breed je smaak ook is, hebben vast boeken of schrijvers in hun collectie zitten die je nog niet kent.
Niet heel verbazingwekkend: ene 'yhoitink' staat bij mij in de top-5 van mensen met gelijke boekensmaak.

Overigens heeft de suggestie-optie van LibraryThing bij mij nog niet tot nieuwe ontdekkingen geleid, maar dat komt doordat ik nog zat boeken in mijn kast heb staan die ik nog niet gelezen heb, ik koop ze sneller dan ik ze lees.

Ding 17: Sociale netwerken

2010-02-15T16:08:00.001+01:00

Sociale netwerken... ik vraag me sterk af of er nog 65-minners zijn die er niet op zitten. Hyves heeft zo'n beetje iedereen wel, maar is onder "mijn" generatie alweer op z'n retour. Inmiddels is Facebook helemaal je-van-het, met als grote voordeel dat je internationale contacten er ook bij kunnen. En met familie "down-under", m'n internationale oud-collega's uit mijn AiO-tijd en een groep oud-huisgenoten waarvan een deel z'n heil buiten de Nederlandse landsgrenzen heeft gezocht is dat toch een aangename toevoeging.

(Los van dat het natuurlijk onmeunig interessant staat om veel internationale namen in je vriendenlijst te hebben)

Ding 16: Chatten

2010-02-15T13:26:00.000+01:00

Over vermenging van werk en privé gesproken... sinds de verhuiziging van een deel van het Nationaal Archief naar de Hoftoren hebben we bij de (voormalige) ICT afdeling ook het chatten ingevoerd. Gebruikmakend van mijn Google-account en via de Pidgin client die al in de pagina van Ding 16 genoemd werd. Ooit begonnen met ICQ, daarna via MSN overgegaan naar Google Chat. En alhoewel ze het inmiddels allemaal wel kunnen gebruik ik voor de voice-chat (gewoon praten dus) toch meestal wel Skype.

Maar ja, het Google-account waar ik nu op het werk me chat, gebruik ik privé ook. En als ik voor m'n collega's online ben, ben ik dat voor mijn vrienden dus ook. Dus kan het je zomaar gebeuren dat je op een werkdag privé aan het chatten bent, of dat je op je vrije dag toch over werk chat.

Ding 15: Twitter

2010-02-15T09:20:00.000+01:00

Twitter. Van 23 april 2009 tot begin januari 2010 mee bezig geweest, maar na wat strubbelingen toch mee opgehouden. Op zich erg leuk, je krijgt een kijkje in de dagelijkse gang van zaken op, en buiten het werk van collega's, vrienden en soms volslagen onbekenden. Alleen heb je met Twitter nog meer het probleem over wat je wel en niet zegt dan met bloggen. Waar je bij bloggen alleen op moet passen over het onderwerp waarover je wat zegt, moet je bij Twitter nog meer opletten hoe je bericht overkomt.

In blogposts heb je alle ruimte om een inleiding te schrijven, met de achtergrond of aanleiding van dat wat je wilt zeggen. Nadat je je punt hebt gemaakt kun je nog voorbeelden aandragen, en als je het helemaal netjes doet kun je zelfs nog een lijstje links opgeven met extra informatie voor de geïnteresseerden. Bij Twitter kan dit alles niet: je hebt 140 tekens, en daarmee moet je het doen. Grote voordeel: je wordt verplicht om beknopt te zijn, en je tot de hoofdzaak te beperken. Voor de lezer erg prettig, omdat hij, zelfs als hij 100+ mensen volgt, rap door alle berichtjes heen kan scrollen en in mum van tijd weer bijgelezen is.

Het mogelijke nadeel van de 140 tekensbeperking is dat je als schrijver soms veel achtergrondkennis van je lezers moet eisen, of er op moet hopen dat ze zelf de context bij het berichtje gaan opzoeken. Er is zelfs een hele industrie rond gaan floreren: de URL-afkorters. Sites als Bit.ly en Tr.im stellen je in staat om een hele lange URL terug te brengen tot ±15 tekens. Zodat je er ±124 overhoudt voor een berichtje (de ±125e is de spatie tussen je berichtje en de URL) en je mensen toch kunt wijzen op de achtergrond of het nieuwbericht waar jouw berichtje over gaat.

Dan de belangrijkste vraag: hoe is Twitter inzetbaar voor archieven? In de 3/4 jaar dat ik Twitter gebruikt heb, zijn me twee dingen opgevallen: de twitter-alert op 'Nationaal Archief', en de kennisuitwisseling met collega's in, maar vooral ook buiten het Nationaal Archief.

Twitter-alerts
In mijn Google Reader heb ik een RSS-feed van de Twitter-zoekopdracht op de term 'Nationaal Archief'. Dat houdt in dat elke keer dat iemand de woorden 'Nationaal' en 'Archief' in één berichtje gebruikt, deze door mijn RSS-lezer wordt meegenomen. Niet direct voor mij toepasbaar in m'n werk aangezien ik mij niet met Webcare bezighoudt, maar wel erg nuttig om te weten wat er allemaal speelt.
Kennisuitwisseling
Doordat bij verschillende archiefinstellingen in Nederland mensen erg actief zijn met Web2.0, en dit ook via Twitter en blogposts delen, krijg je een goed beeld van wat er speelt in Archievenland. Maar het is ook een mooi hulpmiddel. Laatst was er een reactie op een Flickr-afbeelding van het Nationaal Archief, met de vraag welke tekst er boven de octrooiaanvraag van een molen stond. Via Twitter deden een aantal paleografen mee met de ontcijfering, en binnen no-time kreeg de bezoeker van onze Flickr-pagina het antwoord op de gestelde vraag.

Tot slot blijft de vraag over het al dan niet scheiden van werk en privé ook voor Twitter van belang. Wanneer mensen weten waar je werkt kan het in het ergste geval gebeuren dat een persoonlijk gestuurd bericht wordt opgevat als de mening van je werkgever. Zeker in de archiefwereld, waar veel mensen werken omdat ze ook persoonlijk geïnteresseerd zijn in historische onderwerpen.

Ding 14: Wikizandbak

2010-02-15T08:46:00.000+01:00

Het nadeel van achterlopen in een cursus is dat je soms sprintjes moet trekken om weer bij te komen. Het voordeel bij 23AD is voor mij dan wel weer dat ik het meeste ervan al ken. Zoals ik in de vorige post aangaf zijn Wiki's voor mij bekend terrein: zowel het lezen, het schrijven als het opzetten en inrichten van Wiki's heb ik meer dan eens gedaan. Ik ga me er bij Ding 14 dan ook makkelijk vanaf maken: gedaan!

Ding 13: Wiki's

2010-02-04T23:04:00.000+01:00

Wiki's... zo bekend voor mij dat ik me haast niet voor kan stellen dat er nog mensen zijn die het niet gebruiken. Wanneer ik iets of iemand wil opzoeken is het inmiddels een reflex geworden om de engelstalige of nederlandstalige Wikipedia te openen. De zoekbox in mijn webbrowser (Firefox) heeft inmiddels naast het zoeken in Google ook de mogelijkheid om direct in de engelstalige Wikipedia te zoeken. Erg handig!

Wat betreft het gebruik voor archiefdiensten, zie ik twee grote toepassingen: kennismanagement via een intranet-wiki, en gebruik bij het invullen, aanvullen of verbeteren van metadata.

Om met het eerste te beginnen: kennismanagement is al heel lang een hot-issue binnen elk bedrijf. Niet voor niets staat er in de opdrachtsbeschrijving van dit Ding al dat intranet-wiki's als paddenstoelen (even op Wikipedia opgezocht, het is inderdaad paddenstoel, en niet paddestoel) uit de grond groeien. En ook binnen het NA is het een bekende vraag: "Wat nou als die-en-die met pensioen gaat?"

Kennismanagement via een intranet-wiki is dan een mogelijke oplossing, mits het ook daadwerkelijk gebruikt wordt. Bij mijn vorige werkgever moest en zou er een wiki in de lucht gebracht worden, maar twee jaar nadat ik dat ding had opgezet stond er nog steeds alleen een welkomstpagina op. Maar uit het succes van Wikipedia kun je wel afleiden dat het kan werken. Wanneer zelfs het Zazaki (een Iraans-koerdische taal dat alleen in het Turkse deel van Noord-Koerdistan wordt gesproken) beschikt over meer dan 2800 lemma's kun je wel stellen dat het een perfect voorbeeld is van een geslaagd Crowdsource project. Dat de oprichter van Wikipedia bezwaar maakt tegen het gebruik van de term 'crowdsourcing' voor Wikipedia doet daar niets aan af.

De tweede mogelijkheid van het toepassen van Wiki's in het archiefwezen is puur een consumerende kant, en dan voor mijzelf weer met name de Wikipedia. In de afgelopen jaren is het nogal eens voorgekomen dat ik beschrijvingen of trefwoorden in de Beeldbank wilde standaardiseren. Maar of plaatsen nou "aan de Rijn", "aan den Rijn", "aan de IJssel" of "aan den IJssel" liggen, of een meervoudige plaatsnaam wel of geen streepjes tussen de woorden krijgt, of in welke provincie een grensplaats tegenwoordig ligt weet ik regelmatig niet zeker. Gelukkig hebben we dan Wikipedia.

Ding 12: Delicious

2010-02-04T22:33:00.001+01:00

Eindelijk een onderwerp binnen de 23 archiefdingen dat ik nog niet kende: Delicious. Nou ja, ik kende het wel van naam natuurlijk, maar ik deed er zelf nog niets mee. Het komt zo snel op mij over als Twitter, maar dan alleen voor URL's. Met als bijkomend voordeel dat je ze niet zo snel verzanden tussen allemaal andere berichtjes, en voorzien zijn van, en doorzocht kunnen worden met tags. Tags, toch wel één van de betere uitvindingen sinds voorgesneden brood.

Overigens geldt voor zoeken op tags natuurlijk hetzelfde 'self-fulfilling prophecy' verhaal als bij zoeken met Google: populaire dingen worden veel getagd, eindigen daardoor hoger bij toekomstige zoekopdrachten, waardoor meer mensen ze zullen lezen en ze dus meer worden getagd, daardoor hoger eindigen bij zoekopdrachten, etc. (Voor zoeken met Google geldt dat websites waar veel naar gelinkt wordt hoger eindigen, waardoor meer mensen ze vinden en een link aanbrengen, waardoor ze hoger eindigen, waardoor meer mensen ze vinden, etc.)

Al met al een tweepuntnulletje waar ik best potentie in zie. Helemaal omdat je een netwerk van mensen aan kunt leggen met overeenkomstige interesses, en je van je netwerkupdates een RSS feed kunt opvragen. Snel toegevoegd aan m'n RSS lezer!

Ding 11: Visie op Web2.0

2010-02-04T11:18:00.000+01:00

De opdracht voor ding 11:

[...] het is interessant om nu al te horen hoe jij nu aankijkt tegen de ontwikkelingen die we tot nu toe hebben bekeken in relatie tot je archiefinstelling.

met als één van de onderwerpsuggesties

Wat merk je in de wereld om je heen van blogs, RSS, online fotoalbums en mashups, nu je deze dingen hebt leren kennen? Hoor je die termen nu meer? Kijk je met een andere blik rond op het web?

Ja, ik hoor ze nu vaker. Sterker nog, in de afgelopen weken zijn blogs en feeds vaker wel onderwerp van gesprek geweest dan niet. Maar juist die discussie is de reden dat ik nog even wegblijf bij Archief 2.0, en dat ik de vraag over hoe zinvol Web 2.0 is nog niet kan beantwoorden. Tijdens één van de discussieochtenden opperde een collega dat "met Web 2.0 elke medewerker een ambassadeur kan worden van de instelling". Ik ben alleen nog (of eigenlijk, niet meer) overtuigd dat ik voldoende weet waar ambassadeur-zijn eindigt en uit-de-school-klappen begint.

Uiteraard ben ik nog wel steeds overtuigd van de kracht van Web2.0. Ik tweepuntnulde al ver voor 23-archiefdingen begon, en zal blijven tweepuntnullen lang nadat 23-archiefdingen eindigt. Alleen niet (meer) werkgerelateerd.

Ding 10: Google docs

2010-02-04T10:47:00.001+01:00

Na een forse radiostilte van 2 maanden toch maar weer eens de draad oppakken met 23 Archiefdingen. Was december stil doordat mijn verlofkaart nog teveel vrije uren toonde, in januari heb ik me vooral afzijdig gehouden door een discussie die gaande is binnen de hele overheid, maar zeker ook in het Nationaal Archief, over wie wat waar wanneer zegt. Straks, wanneer de discussie tot een einde is en iedereen z'n rol gevonden heeft, zal vast blijken dat het nodig was, maar de pas-op-de-plaats heeft bij mij helaas wel geleid tot een flinke motivatie-dip. Hopelijk wordt "23 archiefdingen moeten doen" vanzelf weer "23 archiefdingen willen doen", de tijd zal het leren.

Dan on-topic: Google docs. Qua theorie heb ik weinig toe te voegen aan het filmpje wat bij het ding getoond werd. Een document met 2 mensen schrijven via e-mailattachments wil nog wel met de "wijzigingen bijhouden" optie die in Word zit, maar wanneer je met meer mensen samenwerkt is het verwerken van de verschillende versies tot één gezamelijke versie vaak meer werk dan het maken van het document zelf. Online kantoorapplicaties, waarbij meerdere mensen aan hetzelfde document kunnen werken vormen daarvoor een mooie oplossing, zoals het filmpje laat zien.

Voor het werk heb ik nu 2 documenten ooit op deze manier samen met iemand geschreven. In beide gevallen omdat de andere auteur thuis werkte en dit de eenvoudigste manier was om samen de memo's te schrijven. En 't werkte prima!

Georefereren van kaarten

2009-12-07T17:45:00.005+01:00

Kaarten digitaliseren stopt niet wanneer je de scan hebt. De scan moet worden voorzien van beschrijvende metadata, zodat bezoekers hem ook daadwerkelijk kunnen terugvinden. In onze digitale toegangen kun je van (bijna) alle archieven de beschrijving lezen en doorzoeken, zo ook in de toegange van de kaartenarchieven. Alleen is het voor kaarten bij lange na niet de doeltreffendste manier: plaatsnamen, rivieren en grenzen veranderen. En elk dorp, elk watertje, elke boom of kerktoren opnemen in de beschrijving levert levert pagina's aan beschrijving op per kaart. Voor één kaart nog wel leuk om te doen, maar zodra het aantal kaarten in de duizenden loopt gaat de lol er snel af. Gelukkig zijn er visuelere alternatieven die naast de tekstuele beschrijving kunnen worden gebruikt. Eén daarvan is georefereren.

Georefereren is één van de oplossingen die het terugvinden van gescande kaarten vergemakkelijkt. Bij georefereren leg je vast welk deel van de wereldbol getoond wordt op de kaart. Daarmee wordt het mogelijk dat iemand een gebied op de wereldkaart aanwijst en vervolgens een overzicht krijgt van welke kaarten in onze collectie zitten waar dat gebied op voorkomt. Nu moet alleen iemand er nog voor zorgen dat de geodata voor elke kaart beschikbaar komt. En in de tijd van Web 2.0 en de steeds populairder wordende user generated content zou het mooi zijn wanneer vrijwilligers uit ons publiek daarbij kan meehelpen.

De tsjechische onderzoeker Klokan Petr Přidal heeft hiervoor een aantal mooie open-source tools ontwikkeld. Vanuit de proefopstelling Kaarten en Tekeningen uit het Conservatorenmodel ben ik bezig geweest om deze tools om te zetten tot een werkend prototype. Helaas werkt deze momenteel alleen nog vanaf PC's binnen het Nationaal Archief netwerk, zodat ik het hier met screenshots zal doen.

Het proces van georefereren in het gemaakte prototype begint met twee afbeeldingen naast elkaar: links de scan van de kaart, en rechts de wereldkaart zoals bijvoorbeeld Google Maps of OpenStreetMaps.

Het georefereren is vervolgens niet moeilijker dan het opzoeken van overeenkomstige punten op de oude kaart en de wereldkaart. Bijvoorbeeld op de getoonde kaart van een deel van Zeeland en Zuid-Holland. In de onderstaande screenshot is het kruisje in het midden van beide afbeeldingen op dezelfde plek gezet. Links op het centrum van het oude Zierikzee, en rechts op de wereldkaart op ongeveer dezelfde plek.

Dit proces van links en rechts hetzelfde punt opzoeken moet in totaal per kaart minstens 3 keer worden uitgevoerd. Daarna berekent de software zelf hoe scan moet worden gedraaid en opgerekt om hem netjes op de wereldbol te leggen. Het resultaat daarvan wordt weergegeven in WorldFile formaat en in KML formaat. Beide zijn bekende standaarden binnen het georefereren, de KML vooral bekend van het programma Google Earth.

In Google Earth ziet het er dan zo uit:

Daarmee is de helft van het werk voor deze kaart gedaan: van de kaart is de geo-informatie bekend. Nu moet er alleen nog een zoekapplicatie worden gemaakt waarbij de geo-informatie kan worden gebruikt om de kaarten terug te vinden. En dan het liefst nog slim ook: wanneer ik op zoek ben naar een kaart van de binnenstad van Den Haag wil ik 't liefst geen kaart van heel West-Europa als resultaat krijgen. Alhoewel het strikt genomen wel klopt (de binnenstad van Den Haag ligt inderdaad in West-Europa), is de kaart niet heel relevant. Andersom net zo: wanneer ik aangeef geïnteresseerd te zijn in kaarten van de Benelux is een kaart van de binnenstad van Franeker wel juist, maar een stuk minder relevant dan een kaart waarop delen van Nederland, België en Luxemburg zichtbaar zijn.

Hoe precies deze ranking van kaarten moet plaatsvinden ben ik nog niet uit. Maar goed, van het eerste deel, het georefereren zelf, heb ik inmiddels wel een aardig beeld gekregen.

Context

2009-11-25T23:37:00.002+01:00

Tijd voor een niet-23ad-gerelateerde post, maar wel één die met m'n werk te maken heeft: het belang van context. Een maand of wat terug kwam vanuit Beelden voor de Toekomst het verzoek of we in de nieuwe website straks een context-deel kunnen opnemen. Hierin kunnen dan foto's (en kaarten, archiefstukken etc, maar BvdT gaat voornamelijk om foto's) worden voorzien van achtergrondinformatie die verder gaat dan de beschrijving. Zelfs zonder concrete voorbeelden is dit makkelijk te herkennen als prima idee.

Maar met voorbeelden wordt het helemaal aansprekend waarom context zo belangrijk is. Twee van de foto's op Flickr die ik als 'favoriet' heb gemarkeerd laten dat goed zien:

De eerste, van Flickr-gebruiker Stoneth:

Een foto van een meisje, lachend naar de camera. Wat je aan de foto niet kunt zien, maar wat het verhaal erbij wel vertelt: ze zwerft al 2 jaar bedelend rond op straat. Haar vader zit in de gevangenis, haar moeder is omgekomen bij een auto-ongeval. Ze is door haar grootvader op straat geschopt omdat hij haar betrapt had met wiet. Opa lijdt inmiddels aan kanker, en ze belt hem elke week om te vragen hoe het gaat.

De tweede, van Flickr-gebruiker Carf:

Op het eerste gezicht gewoon een slapend kind. Maar de beschrijving vertelt het achterliggende verhaal:

Claudemir lives a moment of peace whilst he sleeps away the rest of the morning on the streets, protected from the chilly night under some bubble plastic and a warm jacket. His peace is a very precious moment.

Help street kids reach for a star!

Voor beide foto's geldt dat ze zonder context al mooie foto's zijn. Maar hun echt lading krijgen ze pas wanneer je het verhaal erachter leest.

Ding 8: Youtube

2009-11-25T12:18:00.009+01:00

Youtube, net als Flickr niet alleen handig en nuttig wanneer je over een specifiek onderwerp een foto of video zoekt, maar ook om jezelf in een verloren half-uurtje te vermaken. Bijvoorbeeld de in België razendpopulair Kabouter Wesley: een grofgebekte, slecht getekende kabouter die in korte filmpjes avonturen beleefd. Wanneer het soort humor je ligt, erg grappig:

Maar dan de concrete vraag van 23AD: hoe is dit interessant voor archiefinstellingen?

Het antwoord op de vraag is vrij eenvoudig: het Nationaal Archief maakt al gebruik van Youtube, met een eigen kanaal:

De dNA film:

en de afgelopen Ketelaarlezing:

Video maakt dat je een boodschap heel visueel kunt overbrengen, waardoor de boodschap, mits goed gebracht, heel duidelijk overkomt. Wanneer we onze informatiebladen zouden vervangen door instructievideo's zou het voor onze bezoekers duidelijker zijn wat ze kunnen verwachten en hoe ze te werk moeten gaan, dan met tekst alleen.

Ding 7: Ontdek Flickr verder

2009-11-25T12:03:00.003+01:00

Het hele verhaal rond rechten, Creative Commons en dergelijke gebruik ik al een tijdje, dus mijn belangstelling in Ding 7 richt zich voornamelijk op de mashups en andere tools die gebruik maken van afbeeldingen uit Flickr.

Eén van de tools die me erg aansprak, maar die als je niet oppast een flink stuk van je tijd in beslag neemt is Flickriver. Deze toont een "oneindige" rivier van foto's onder elkaar, willekeurig gekozen of uit een opgegeven zoekopdracht, groep of trefwoord (tag).

Bijvoorbeeld: de rivier van mijn photostream op Flickr.

Een ander voorbeeld: het maken van een badge, een overzicht van willekeurige foto's met een bepaald thema, trefwoord of van een bepaalde gebruiker. De badge met trefwoord 'nationaal archief':

Ideaal wanneer je zelf geen zin of tijd hebt om afbeeldingen uit te zoeken voor bij een post, op deze manier wordt het zoekwerk voor je gedaan!

Ding 6: Flickr

2009-11-17T23:17:00.004+01:00

Voor ding 6, Flickr, ga ik mezelf er eens makkelijk van afmaken :) Ik gebruik al een tijdje Flickr om m'n foto's op te zetten. Zo nu en dan trek ik er met m'n Canon 450D op uit om, meestal in en om Den Haag of in het Natuurpark Lelystad foto's te maken. Op vakantie heb ik hem tot nu toe nog niet meegenomen, dan maak ik nog gebruik van een makkelijke compactcamera, waarmee je ook nog best mooie resultaten kunt krijgen.

Eén van de foto's waar ik recent vrij verbaasd over was, is er een die vanaf m'n eigen balkon is gemaakt. Als je hem hier in het klein ziet valt het nog niet zo heel erg op, maar als je erop klikt en de volle grootte ziet, blijkt dat je met een telelens nog verbazingwekend veel detail te zien krijgt:

Voor een volledig overzicht van wat ik tot nu toe op Flickr heb neergezet, kun je kijken op mijn Flickr photostream.. In de rechterzijkant van deze blog zie je ook een diavoorstelling met de meest recente toevoegingen aan mijn flickr-stream.

Ding 3: Reageren

2009-11-17T14:53:00.001+01:00

Reageren op anderen is een nuttig ding om aan het begin te hebben, maar er valt zeker in het begin nog weinig over te bloggen. Mijn groepsgenoten blijken nog niet vlammend hun blogs vol te posten, dus ik zal nu eerst nog over de groepsgrenzen heen moeten kijken.

Deze post is nu dus nog wat kort, maar in de loop der 23 dingen dagen zal hij vast wel uitgebreid worden:

Reactie op 17 november 2009 op de blog van Liesbeth

Ding 4 & 5: RSS

2009-11-17T14:05:00.002+01:00

Het gebruik van RSS is voor mij al een tijdje dagelijkse kost. Ooit eens met Yvette meegekeken, en besloten dat het voor mij een groot probleem zou oplossen: van de hele (inmiddels 200+) websites waar af en toe wat verschijnt wat ik interessant vind, zijn er maar een paar waar elke dat wat nieuws op wordt gepost. Het gevolg was dat ik maar af en toe op zo'n website keek, om er vervolgens achter te komen dat er al een paar weken daarvoor iets heel interessants was neergezet.

Vandaar mijn interesse in RSS: een programmatje dat voor mij bijhoudt welke websites ik wilde volgen, en telkens wanneer er wat nieuws staat mij de titel en de eerste paar regels laat zien. Op die manier kun je makkelijk bijblijven, zowel werkgerelateerd als privé. En dat heeft ook voordelen... na een aantal discussiepostings over digitaal archiveren is het best prettig om even de nieuwste Fokke & Sukke te lezen!

Wat betreft het vinden van RSS feeds: de optie die mij verreweg de meeste feeds opleverde staat niet genoemd in het lijstje: de optie "beter goed gejat dan slecht verzonnen". De al eerder genoemde coach Yvette heeft mij een export gegeven van al haar archief- en cartografiegerelateerde feeds. Even importeren, en een al bijzonder uitgewerkte lijst stond op me te wachten.

Ding 1: ontdek de cursus

2009-11-03T14:26:00.001+01:00

Je denkt: 2 minuten die kolom tekst doorlezen, en klaar. En voor je het weet zit je 2x 5 minuten gebiologeerd naar filmpjes te kijken over de nieuwe manier van het omgaan met informatie in de "Web 2.0" wereld.

Informatie wordt niet meer (alleen) door specialisten in een bepaald hokje geduwd en daarna aan de consument gegeven, maar past nu gelijktijdig in meerdere hokjes, en kan door iedereen in een hokje gestopt of uit een hokje gehaald worden. Iedereen kan zijn of haar mening geven, en iedereen kan zijn of haar kennis uitdragen. Met als gevolg wel een voor archivarissen bekend probleem: hoe vind je die informatie of meningen die voor jou interessant zijn in het gigantisch grote aanbod? In de 24 uur nu sinds de start van dit blog zijn er meer dan 900.000 andere blogs gestart, dus meer dan 900.000 andere mensen met een mening die ze willen uitdragen.

Maar ergens is het ook wel geruststellend om te weten dat deze woorden maar door een klein aantal mensen gelezen gaat worden. Kan ik tenminste rustig m'n gang gaan zonder bij elk woord af te vragen of ik dat wel aan de hele wereld moet vertellen.

De twee filmpjes van Ding 1 (The Machine is us/ing us en Information r/evolution) zijn een mooie introductie, een schets van de uitdaging die deze nieuwe manier van met informatie omgaan ons biedt. Eigenlijk zou iemand daar eens een Nederlandstalige versie van moeten maken!

Ding 2: Oefenbericht

2009-11-02T15:02:00.006+01:00

Het eerste bericht, nu nog niet vanuit 18.018 maar vanuit de trainingsruimte in de studiezaal van het Nationaal Archief. Samen met Liesbeth, Pieter, Theo en Marion volg ik de komende maanden de cursus in 23 archiefdingen.

Een impressie van de voorafgaande introductie, vanaf de Flickr-site van Yvette: